{"id":8139,"title":"Iconostase en gribouilli","dimensions":"scale 1:1000","date_begin":"2013-01-01","material":"","art_status_id":13,"legal_status_id":47,"category_id":154,"platform_id":1,"deleted":false,"asset_count":12,"stream_count":0,"collection":"","cached_tag_list":"","publishing_process_id":1,"annotation":"\u003ch3 style=\"text-align:justify\"\u003eIconostase 150 (Yona Friedmann)\u003c/h3\u003e\r\n\r\n\u003cdiv class=\"entry-content post-body\" id=\"post-body-1216822281583974425\"\u003e\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eHet kleine museum \u0026quot;De Vleeshal\u0026quot; in Middelburg heeft op aanbeveling van directeur Leonardo Benedetti in 2012 het kunstwerk \u003cem\u003eIconostase 150\u003c/em\u003e aangekocht. Het is een specimen van conceptual art en ik vond het\u0026nbsp;interessant om achtergronden en de boodschap ervan\u0026nbsp;te achterhalen.\u003cbr /\u003e\r\nBijgaand mijn analyse. Helaas bleek de oorspronkelijke opmaak niet geheel te handhaven.\u003cbr /\u003e\r\n\u003cbr /\u003e\r\nDit essay is eerder verschenen in het blad \u003cem\u003eNehalennia\u003c/em\u003e nummer\u0026nbsp; 179, voorjaar 2013, een uitgave van de Werkgroep Archeologie en\u0026nbsp;cultuurhistorie van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen in Middelburg. Bovendien staat het te lezen op de website van \u003cem\u003eDe Vleeshal\u003c/em\u003e in Middelburg.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003eARCHITECTUUR\u003c/strong\u003e\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eKUNSTWERK VAN\u0026nbsp; YONA FRIEDMAN DEFINITIEF IN ZEELAND\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003eLeen Moelker\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp; \u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003e\u0026nbsp;\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cem\u003eIn Zeeland bewaren we al sinds eeuwen vele kunstschatten en naturalia. Sindsdien kunnen we er onze geschiedenis mee ordenen. Ook kennis vermeerderen en inzicht verwerven is altijd al het doel van het verzamelen geweest. Dus vergaren we ononderbroken mooie dingen. Van het openbare bezit kan iedereen kennis nemen tijdens tijdelijke of permanente tentoonstellingen. De tentoonstelling \u003c/em\u003eLievelingen\u003cem\u003e (2010) van het Zeeuws Museum is daarvan een goed voorbeeld. \u003c/em\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cem\u003eToch wisselt het Zeeuwse kunstbezit regelmatig van samenstelling door schenking of aankoop. Dat is interessant want daarin reflecteert ook de tijdgeest. \u003c/em\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003e\u003cem\u003eZo kwam recent de Stichting Beeldende Kunst Middelburg (De Vleeshal) in het bezit van een buitengewoon opvallend kunstwerk. Het is gemaakt naar een idee van de internationaal vermaarde architect Yona Friedman en draagt de naam \u003c/em\u003eIconostase 150\u003cem\u003e.\u003c/em\u003e\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cem\u003eWie is de maker ervan en wat beoogt hij? Welke betekenissen kunnen we er zelf aan geven? Welke functie zou \u003c/em\u003eIconostase 150\u003cem\u003e voor Zeeland kunnen hebben?\u003c/em\u003e \u003cem\u003eWaarom is dit kunstwerk aangekocht?\u003c/em\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003e1.Inleiding \u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003eVan 15 september 2012 tot 16 december 2012 werd in De Vleeshal in Middelburg\u0026nbsp; de tentoonstelling \u003cem\u003eArchitecture without Building \u003c/em\u003egehouden. Centraal daarin stond het door de architect\u0026nbsp; Yona Friedman ontworpen kunstwerk \u003cem\u003eIconostase 150.\u003c/em\u003e Voor de materialisatie ervan werkte hij samen met de Franse fotograaf en filmmaker Jean-Baptiste Decav\u0026egrave;le (1961* Grenoble). Het bijzondere aan deze expositie was dat het publiek eigen objecten kon aanleveren zodat die binnen de constructie tentoongesteld konden worden.\u0026nbsp;\u003cem\u003eIconostase 150\u003c/em\u003e fungeerde zo als een uitbreiding op de museumfunctie en de architectuur van De\u0026nbsp; Vleeshal.\u0026nbsp; Aansluitend is \u003cem\u003eIconostase 150 \u003c/em\u003ete zien geweest in Antwerpen en binnenkort keert de installatie, na die internationale presentatie, naar Middelburg terug.\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003e2. \u003cem\u003eIconostase 150, \u003c/em\u003ehoe ziet het werk er uit?\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003eUit 482 stalen ringen\u0026nbsp; van \u0026Oslash; 150 cm is een constructie met geometrische figuren gemaakt. \u003cspan style=\"color:black\"\u003eDe ring bestaat uit een stalen buis\u0026nbsp; \u0026Oslash; 21,3 mm. Elke ring weegt 4,5 kg.\u0026nbsp; Het werk bestaat uit 4 modules van 12 ringen die samen een bolvormig twaalfvlak vormen (sferische polyhedron). Aangesloten aan de zijden van de regelmatige twaalfvlakken zijn doorlopende ringconstructies aangebracht, namelijk 23 modules van 6 ringen (sferische kubussen) en 74 modules van 4 ringen (sferische tetra\u0026euml;ders). De volgorde van de figuren is willekeurig maar ze vullen wel de ruimte (Fig. 1).\u003c/span\u003e\u003cbr /\u003e\r\n\u003cspan style=\"color:black\"\u003eIn deze opstelling is het kunstwerk dus geheel aangepast aan de beschikbare ruimte in De Vleeshal. De constructie kronkelt als het ware door het museum en neemt\u0026nbsp; daarbij steeds in volume toe. Alle geometrische figuren zijn successievelijk als zelfstandige elementen toegevoegd. Nergens is te zien dat een ring gemeenschappelijk\u0026nbsp; gebruikt wordt. Uiteindelijk bereikt het werk een maximale lengte van 31,5 meter, een breedte van 8,60 m en een hoogte van 5,40m. \u003c/span\u003e\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cspan style=\"color:black\"\u003eHet staal is onbewerkt en kan dus door atmosferische invloed gemakkelijk roesten. Dat is volgens Friedman ook geen probleem. Basismaterialen gedragen zich nu eenmaal zo. De constructie kan oneindig worden uitgebreid door modules toe te voegen.\u003c/span\u003e\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cspan style=\"color:black\"\u003eAldus ontstaat een nieuwe combinatie van tijd en (on) begrensde ruimte.\u0026nbsp; \u003c/span\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003eIs \u003cem\u003eIconostase 150 \u003c/em\u003eeen kunstobject of architectuur?\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003eVoor de beoordeling van de constructie is het van belang om te bepalen of we kunnen spreken van een kunstobject (een ruimtelijk lichaam) of van een dragende staalconstructie en hiermee dus op het terrein van de architectuur komen. Het is duidelijk dat we hier\u0026nbsp; van \u0026lsquo;kunst\u0026rsquo; spreken. Immers, het betreft hier een speciaal voorwerp dat door een creatieve impuls is ontstaan en waarbij de uitvoering van het kunstwerk ondergeschikt is aan het idee, het concept, dus is het een voorbeeld van \u003cem\u003econceptual art\u003c/em\u003e.\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eLetten we op de functie die \u003cem\u003eIconostase 150\u003c/em\u003e had in de tentoonstelling \u003cem\u003eArchitecture without building \u003c/em\u003e(sept. - dec. 2012), dan is het toen duidelijk een voorwerp van architectuur geweest. Binnen de muren van De Vleeshal ontstond door de daar geplaatste ringenformaties tijdelijk een extra ruimte. Het publiek had die nieuwe ruimte in het museum gevuld met objecten, met bijvoorbeeld een gedekt tafeltje; een leporello met foto\u0026rsquo;s van een ander Middelburgs kunstproject, \u003cem\u003eFa\u0026ccedil;ade\u003c/em\u003e; een kunstwerk van rioolbuis, dozen in allerlei vormen en maten\u0026nbsp; enzovoorts. Precies wat in een volksmuseum gebeurt. In figuur 1 is dat goed te zien.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eMaar kijken we wat scherper naar die bijzondere geometrische buisconstellatie dan kan toch niet zomaar worden besloten tot een fraaie bouwkundige constructie. Want wat is de bedoeling van de geometrie?\u0026nbsp; Wat betekent de naam \u003cem\u003eIconostase \u003c/em\u003e150? Waarom is het zo gemaakt en niet anders?\u0026nbsp; Wat beoogt de maker ermee? Kortom, vragen die verder gaan dan een zoektocht naar architecturale functies. Ik zal Yona Friedman daarover later zelf aan het woord laten maar eerst volgt de verkenning van een mogelijke betekenis.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003e3. \u003cem\u003eIconostase 150 \u003c/em\u003eeen interpretatie\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003eHet was niet vreemd om in De Vleeshal dit reusachtige kunstwerk met de naam \u003cem\u003eIconostase 150 \u003c/em\u003eaan te treffen. Er zijn daar wel eerder grote objecten te zien geweest.\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eIn de titel van het kunstwerk, \u003cem\u003eIconostase 150\u003c/em\u003e ontdekken we direct een aanwijzing voor de betekenis ervan. \u0026lsquo;150\u0026rsquo; staat voor de diameter van de 482 ringen die alle 150 centimeter tellen. De term \u0026lsquo;Iconostase\u0026rsquo; stamt uit de Middeleeuwen en slaat\u0026nbsp; op een wand met iconen \u0026ndash; beelden van heiligen \u0026ndash; die in Grieks-orthodoxe kerken de ruimte voor het altaar afsluit.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eHet vergt misschien enige moeite maar het is toch mogelijk om in dit stalen kunstwerk een\u0026nbsp; etalage te zien. Dus een ruimte waarin dingen gepresenteerd kunnen worden, net zoals aan de houten wanden van de iconostase en net zoals het de functie is van De Vleeshal dingen te tonen.\u0026nbsp; Maar wat wordt hier aan het publiek voorgesteld? Natuurlijk eerst het kunstwerk zelf. Daarnaast waren het tijdens de tentoonstelling \u003cem\u003eArchitecture without building\u003c/em\u003e ook de bijdragen van gewone mensen. Precies de categorie deelnemers die Friedman aan het woord wil laten.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eIn essentie representeert het werk echter zichzelf. Dat zal opnieuw blijken als het dit jaar andermaal in Middelburg zal worden opgesteld. Maar welk verhaal vertelt \u003cem\u003eIconostase 150 \u003c/em\u003eeigenlijk?\u003cbr /\u003e\r\nHet kunstwerk heeft de geometrische figuur de cirkel als basis. Ik denk dat Friedman de ring als uitgangspunt heeft genomen omdat deze verwijst naar een voortrollende beweging en naar tijdloosheid. In zijn \u003cem\u003eProtein structures \u003c/em\u003e(1992) heeft Friedman de veranderlijke ringconstructies uit de prote\u0026iuml;ne moleculen ook al nagebootst.\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref1\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[1]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e\u0026nbsp; En die veranderlijkheid en onzekerheid in de wereld zijn de concepten, van waaruit de architect zijn ontwerpen opbouwt.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cspan style=\"text-indent:35.4pt\"\u003eIn het onbewerkte staal herhaalt Friedman zijn voorkeur voor het gebruik van eenvoudige gemakkelijk verkrijgbare basismaterialen. In India gebruikte hij in 1982 bijvoorbeeld bamboe en zelfs gras in een project voor arme mensen.\u003c/span\u003e\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref2\" style=\"text-indent: 35.4pt; background-color: rgb(255, 255, 255);\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[2]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e\u003cspan style=\"text-indent:35.4pt\"\u003e Zelforganisatie en bouwen met lokaal aanwezige materialen waren daarbij de leidende beginselen.\u0026nbsp;\u003c/span\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eMet de ringen zijn verschillende geometrische structuren opgebouwd. Het is van belang vast te stellen dat elke individuele structuur (de sferische piramide, kubus en de twaalf vlaks vorm) hier volledig zelfstandig functioneert. Met andere woorden hoe verschillend ook, elk onderdeel heeft zijn specifieke plek in het geheel. Het is niet moeilijk om hierin een verwijzing te lezen naar onze maatschappij en de onmisbare rol van het individu of de groep individuen daarin. Zo verwijst het kunstwerk ook naar de noodzakelijkheid van het samenwerkingsverband. En de geometrie van de in elkaar grijpende figuren herinnert aan de schoonheid van de klassieke verhoudingen in de kunst en architectuur.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003e\u003cem\u003eIconostase 150\u003c/em\u003e kan moeiteloos worden vergroot (of verkleind) en de constellatie zou zelfs tot buiten De Vleeshal kunnen worden uitgebouwd. Die veranderlijkheid \u0026ndash; van vorm, van volume, van richting \u0026ndash; heeft bij Friedman een speciale betekenis. De wereld is geen statische massa die er nu eenmaal is. Nee, het kolkt en het bruist erin en de mensen geven daar vorm aan, individueel of groepsgewijs, ieder op zijn eigen plek. Maar hoe chaotisch het leven ook lijkt, de basisstructuren zijn geordend in vaste patronen \u0026ndash; in dit kunstwerk verbeeld door de geometrische figuren \u0026ndash; van waaruit de mens zijn wereld zelf inricht.\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eIn de dramatisch complexer geworden structuren in de wereldsamenleving heeft Yona Friedman toch zicht gehouden op de onderliggende systemen. Hij verkent de grenzen van de groei zoals van een stad, van de voedselvoorziening, van het waterwinningssysteem en hij toont zich voor de oplossing ervan een visionair. In onze tijd is het ondergronds bouwen of overdekken van transportassen gewoon, al is de aanblik futuristisch. In De Vleeshal gebeurt iets soortgelijks\u0026nbsp; als we het kunstwerk onderzoeken en ontleden. We begrijpen de structuur van \u003cem\u003eIconostase150 \u003c/em\u003e\u0026ndash; in de cirkel en de buisconstructies met kubussen (Fig.2), piramides en regelmatige twaalfvlakken \u0026ndash; en kunnen daarop voortbouwen op een manier die ons\u0026nbsp; aanstaat.\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003eWe behoeven ons niet te storen aan de grenzen van De Vleeshal hoe mooi maar hermetisch het stergewelf en de muren van het gebouw ook zijn. Alles is mogelijk. Samengevat kan \u003cem\u003eIconostase 150\u003c/em\u003e een kunstwerk of een architectuurontwerp zijn. In beide gevallen spoort het aan om buiten onze grenzen te denken.\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003e4. Yona Friedman de visionaire architect\u003c/strong\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003eYona Friedman werd op 5 juni 1923 in Budapest (Hongarije) geboren. Na de middelbare school studeerde hij aan de Technische Universiteit Budapest. Onder de Duitse bezetting belandde hij tijdelijk in de gevangenis.\u0026nbsp; Hij week via Roemeni\u0026euml; uit naar Isra\u0026euml;l en vervolgde daar zijn studie aan de Technion in Haifa. Friedman behaalde in 1949 zijn papieren als architect en daarna ondernam hij verschillende studiereizen door Europa. Hij is gehuwd geweest met Denise Charven (\u0026dagger;), filmeditor van beroep en heeft twee dochters.\u0026nbsp;\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eFriedman interesseerde zich aanvankelijk voor de simpele buiswoningen van de eerste Isra\u0026euml;lische kolonisten als concept voor flexibele prefab-huizen. Ook bouwde hij in zijn architectuurfilosofie voort op een idee van professor Konrad Wachsmann, die ontwerpen maakte met futuristische ruimteconstructies, de zogenaamde space-frames.\u0026nbsp;\u003cbr /\u003e\r\nOp het 10\u003csup\u003ee\u003c/sup\u003e Internationale Congres van Moderne Architectuur (ICMA) in Dubrovnik 1956 presenteerde de architect zijn concept van \u003cem\u003eL\u0026rsquo; Architecture Mobile.\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref3\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003cstrong\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[3]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e\u003c/em\u003e Kern daarvan was \u003cem\u003eLa Ville Spatiale\u003c/em\u003e een stedenbouwkundig concept van superstructuren.\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref4\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[4]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e In 1957 vestigde Friedman zich in Parijs en vond daar Le Corbusier\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref5\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[5]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e die hem in zijn plannen en ontwikkeling aanmoedigde.\u003cbr /\u003e\r\nIn 1957 vormde hij met geestverwanten de Group d\u0026rsquo; \u0026Eacute;tudes d\u0026rsquo; Architecture Mobile (GEAM) en ori\u0026euml;nteerde hij zich op het structuralistische werk van de Nederlandse architecten Jacob Bakema, Aldo van Eijk en Gerrit Rietveld.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eFriedman kent aan het individu een sleutelrol toe bij de indeling van de ruimte. Toekomstige gebruikers dienen hun woonruimte zelf te kunnen inrichten. Zijn aparte benadering van de stadsontwikkeling - de ruimte door leken te laten vullen en superstructuren bouwen over bestaande gebouwen heen - bracht hem in contact met de UNESCO\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref6\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[6]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e en de RAAD VAN EUROPA.\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref7\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[7]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e\u0026nbsp; Hij kreeg diverse opdrachten om voor niet-deskundigen geschikte handleidingen te ontwerpen ten behoeve van (zelf)bouw projecten.\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref8\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[8]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e Inclusief voor het watermanagement in droge gebieden.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eIn\u0026nbsp; 1962 ontving hij een Gouden Leeuw op het Filmfestival van Veneti\u0026euml; voor zijn animatiefilm \u003cem\u003eAnnalya tou Bari\u003c/em\u003e met verhalen en legendes uit Afrika.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eIn 1970 presenteerde hij op de Wereld-Expo in Osaka zijn space-chain structuren gebaseerd op de cirkel. Dit kreeg in 1987 een vervolg met een space-chain paviljoen in het \u003cem\u003eMuseum without Doors\u003c/em\u003e. In 1991 maakte hij ontwerpen voor doe-het-zelf-meubilair ook volgens de space-chain techniek. \u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref9\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[9]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eYona Friedman heeft tot op hoge leeftijd wereldwijd colleges gegeven over zijn zienswijze op stadsplanning en stedenbouw. Die idee\u0026euml;n zijn hieronder onderwerp van bespreking.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003e5 De architectuurfilosofie van Yona Friedman\u003c/strong\u003e\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eOndanks zijn vele idee\u0026euml;n en publicaties over stedenbouw heeft Friedman maar enkele projecten ook daadwerkelijk gerealiseerd. Hij is dan ook vooral te classificeren als een theoreticus op het terrein van infrastructuur en transport. Als architect moeten we hem plaatsen tussen de utopisten die nadenken over een volstrekt harmonieus leven in een ideale ruimte.\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref10\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[10]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e En inderdaad, Friedman voelde zich sterk verwant met Constant Nieuwenhuis (1920-2005) die met zijn utopie-project \u003cem\u003eNew Babylon \u003c/em\u003e(1954-1969) in Nederland pleitte voor een volledige vrijheid van het individu. Een andere kunstenaar met wiens idee\u0026euml;n Yona Friedman sympathiseerde was Kurt Schwitters (1887-1948). In diens \u003cem\u003eMerzbaucyclus\u003c/em\u003e vond Friedman dezelfde waarden \u0026ndash; gebruik van eenvoudige materialen en die willekeurig gestapeld \u0026ndash; als\u0026nbsp; waar hij van uitging in de architectuur. Kenmerkend voor Friedman is zijn uitspraak over de stad: \u0026ldquo; Similarly, the city is a process, not a product.\u0026rdquo;\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref11\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003cspan dir=\"ltr\" lang=\"EN-CA\"\u003e\u003csup\u003e\u003cspan dir=\"ltr\" lang=\"EN-CA\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[11]\u003c/span\u003e\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003eIn het werk van Friedman kunnen twee thema\u0026rsquo;s worden onderscheiden:\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cul\u003e\r\n\t\u003cli style=\"text-align: justify;\"\u003e\u003cstrong\u003eHet ontwerpen van een fysieke wereld. \u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\r\n\u003c/ul\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u0026nbsp;\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003eDat kreeg een uitwerking in wat hij noemde L\u0026rsquo; Architecture Mobile. Uitgangspunt hierbij is dat alle elementen van een bouwwerk -\u0026nbsp; de materialen, de inrichting, de inbreng van gebruikers \u0026ndash; vrij te combineren zijn. Door over bestaande bouwlichamen heen te bouwen is\u0026nbsp; nauwelijks extra ruimte nodig, kan die ruimte flexibel worden ingedeeld en zijn er geen grenzen aan de mogelijkheden om uit te breiden.\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref12\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[12]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cul\u003e\r\n\t\u003cli style=\"text-align: justify;\"\u003e\u003cstrong\u003eDe onvoorspelbare invloed van het individu op zijn omgeving. \u003c/strong\u003e\u003c/li\u003e\r\n\u003c/ul\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eArchitecten moeten niet voorschrijven maar begeleiden. Dat kunnen ze doen door basiskennis over te dragen aan de niet-deskundige toekomstige gebruikers. Tijdens het bouwproces kan dan hun kennis en hun -\u0026nbsp; overigens onvoorspelbare -\u0026nbsp; inbreng ingepast worden en ontstaat een verantwoord eindresultaat. Hierdoor wordt een maximale vrijheid toegepast \u0026ndash; geen strikte regels\u0026nbsp; moeten volgen en opnemen van gedurfde voorstellen in de bouwplannen \u0026ndash; en zal een uniek bouwwerk het eindresultaat zijn.\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref13\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[13]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003eFriedman heeft de nodige kritiek gehad op zijn architectuurfilosofie zoals van de architectuurhistoricus Reyner Banham (1922-1988).\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref14\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[14]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e Maar hij heeft vooral in de kunst veel invloed gehad. Dat is onder anderen te zien in het werk van de Argentijnse kunstenaar Tom\u0026agrave;s Saraceno (*1973) bijvoorbeeld in diens \u003cem\u003eCloud City\u003c/em\u003e. In 2009 heeft Yona Friedman zijn werk\u0026nbsp; op de 53\u003csup\u003ee\u003c/sup\u003e Kunst Bi\u0026euml;nnale van Veneti\u0026euml; gepresenteerd. Hij heeft daar laten zien welke relatie er is tussen de harmonieuze en ideale dus als utopisch voorgestelde wereld en het aardse bestaan van het individu.\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref15\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[15]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003eMaar in de architectuur is hij slechts een voetnoot gebleven.\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref16\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[16]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e Dat komt omdat Friedman zich vooral bezig houdt met projecties. De mens in het bouwproces staat eerder centraal en minder het eindproduct. Ook zijn volgelingen exploreren de spanning tussen persoonlijke idealen en grote denksystemen die zich op een betere samenleving richten. Allen hebben een onvoorwaardelijk geloof in het vermogen van de individuele mens. Tijdens het bouwproces behoeft die energie alleen maar gebundeld worden.\u003cbr /\u003e\r\nEen ander kenmerk van Friedmans denken is met de term \u0026lsquo;onzekerheid\u0026rsquo; aan te duiden. Niets is voorspelbaar, alles in de wereld verloopt contingent en dus is planning zinloos. Dat geldt speciaal voor het gedrag, de mening en de attitude van het individu. Architecten moeten daarom actief gebruikersparticipatie toelaten.\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_ednref17\" title=\"\"\u003e\u003csup\u003e\u003csup\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[17]\u003c/span\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/sup\u003e\u003c/a\u003e\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eSamenvattend gesteld ziet Friedman het bouwproces als een sociologisch fenomeen. Zijn architectuurontwerpen richten zich op een harmonieus menselijk bestaan in een ideaal, dat is utopisch universum. Bij de realisatie van bouwplannen dicteert het individu de invulling. Ondeskundigheid is geen probleem want daar wordt door middel van handleidingen in voorzien.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003e6. Samenvatting en conclusie\u003c/strong\u003e\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eWe hebben hierboven het kunstwerk \u003cem\u003eIconostase \u003c/em\u003e150 besproken. En we concludeerden dat Yona Friedman een futuristische visie op de wereld heeft. Planning is niet nodig, vindt hij, want het is een illusie te menen dat de wereld maakbaar is. Oplossingen van de grote vraagstukken in de wereld zijn mogelijk door de spontaan geuite menselijke idee\u0026euml;n te gebruiken en architecten bijvoorbeeld moeten daarbij niet voorschrijven maar begeleiden.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eIn het space-chain kunstwerk van Friedman, dat De Vleeshal in Middelburg heeft aangekocht bespeuren we iets van deze filosofie.\u0026nbsp; Want een uitbreidbare stalen buisconstructie bevat drie herhaalde en aaneengeregen geometrische figuren \u0026ndash; de sferische piramide, de kubus en het regelmatige twaalfvlak \u0026ndash; die aan elke omgeving kan worden aangepast. Deze flexibiliteit correspondeert met de oproep van de bedenker ervan om de bestaande denkkaders te verlaten en nieuwe mogelijke ruimtes (spaces!) te exploreren.\u003cbr /\u003e\r\nOok andere eigenschappen van het kunstwerk als de geometrie, de structuur en de vrije vorm\u0026nbsp; verwijzen naar zijn menselijke pendanten van schoonheid, ordelijkheid en oorspronkelijkheid. En wie het ook betreft, elk individu wordt erdoor aangemoedigd zijn of haar creatieve impulsen te ontwikkelen en ze ten behoeve van de gemeenschap in te zetten.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003e7.\u0026nbsp; \u003cem\u003eIconostase 150\u003c/em\u003e definitief in Zeeland\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003eIn Zeeland wordt onder nieuwkomers wel eens gefluisterd dat in deze provincie alle wegen op een zeedijk uitkomen. Het is een metafoor voor de mening dat nieuwe idee\u0026euml;n en gedurfde voorstellen steeds gedempt worden door traditionele opvattingen en de weerstand tegen verandering.\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003eMet de aankoop van het kunstwerk\u003cem\u003e Iconostase 150\u003c/em\u003e wordt echter het tegendeel bewezen. Want het vergt moed om in tijden van crisis te investeren in een object dat zijn betekenis ontleent aan zelfkritiek.\u003cbr /\u003e\r\nHet is duidelijk dat dit aangekochte conceptuele kunstwerk niet gerust stelt.\u0026nbsp; Misschien is wel de boodschap dat Zeeland\u0026nbsp; niet kan berusten in wat het overkomt. \u003cem\u003eIconostase 150\u003c/em\u003e\u0026nbsp; houdt ons voor ogen de hand aan de ploeg te slaan, buiten de grenzen van het mogelijke denken, te veranderen wat nodig, en te behouden wat goed is.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003eZeeland mag er trots op zijn dat aan het provinciaal kunstbezit een dergelijk kunstwerk is toegevoegd.\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cspan dir=\"ltr\" lang=\"EN-CA\"\u003eMiddelburg, 8 december 2012.\u003c/span\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003e\u0026nbsp;\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn1\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[1]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e Sabine Lebesque, Helene Fentener van Vlissingen, \u003cem\u003eYona Friedman, structures serving the unpredictable\u003c/em\u003e (Rotterdam 1999) 96.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003e\u0026nbsp;\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003e\u0026nbsp;\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003e\u0026nbsp;\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cdiv\u003e\r\n\u003cdiv id=\"edn2\"\u003e\r\n\u003cdiv class=\"MsoEndnoteText\" style=\"text-align:justify\"\u003e\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn2\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[2]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003eLebesque, \u003cem\u003eYona Friedman, structures serving the unpredictable\u003c/em\u003e, 79.\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn3\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[3]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e Hans Ulrich Obrist, \u003cem\u003eYona Friedman \u003c/em\u003e(K\u0026ouml;ln 2007) 125.\u003c/p\u003e\r\n\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cdiv id=\"edn4\"\u003e\r\n\u003cdiv class=\"MsoEndnoteText\" style=\"text-align:justify\"\u003e\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn4\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[4]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e Yona Friedman: \u0026ldquo;C\u0026rsquo; est la raison d\u0026rsquo; \u0026ecirc;tre de l\u0026rsquo; architecture mobile. Bien entendu, le terme l\u0026rsquo; architecture mobile\u0026rdquo; ne signifi\u0026eacute; pas la mobilit\u0026eacute; des constructions en leur totalit\u0026eacute;, mais leur disponibilit\u0026eacute; pour tous usages d \u0026lsquo;une soci\u0026eacute;t\u0026eacute; mobile,\u0026rdquo;\u0026nbsp; \u003cem\u003eL\u0026rsquo; Architecture Mobile \u003c/em\u003e(Paris 1958) 13.\u003cbr /\u003e\r\n\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn5\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[5]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e Le Corbusier\u0026rsquo;s architectuur kende vijf uitgangspunten waaronder La fa\u0026ccedil;ade libre, Le plan libre en Les pilotis.\u003c/div\u003e\r\n\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn6\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[6]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e Yona Friedman, \u003cem\u003eNo-Cost Housing; Survival techniques\u003c/em\u003e; (UNESCO 1976).\u003cbr /\u003e\r\n\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn7\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[7]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e Yona Friedman\u003cem\u003e, Het is uw stad \u0026ndash; Weet hem te beschermen\u003c/em\u003e (Raad van Europa 1975)1-105.\u003cbr /\u003e\r\n\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn8\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[8]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e Het Lyc\u0026eacute;e David d\u0026rsquo;Angers, Angers (1978) en Museum of Simple Technology in Madras (India), 1982 zijn volgens deze methode door de lekengebruikers gerealiseerd.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv id=\"edn8\" style=\"text-align:justify\"\u003eEen gefilmd interview met Yona Friedman is te vinden op:\u003cbr /\u003e\r\n\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn9\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[9]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e \u003ca href=\"http://www.archined.nl/en/interviews/2012/architv-yona-friedman-you-are-obliged-to-stay-mainstream/\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003ehttp://www.archined.nl/en/interviews/2012/architv-yona-friedman-you-are-obliged-to-stay-mainstream/\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn10\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[10]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e \u003ca href=\"http://www.yonafriedman.nl/\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003ehttp://www.yonafriedman.nl/\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e\u003cbr /\u003e\r\n\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn11\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[11]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e Obrist, \u003cem\u003eYona Friedman\u003c/em\u003e, (K\u0026ouml;ln 2007) 63.\u003cbr /\u003e\r\n\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn12\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[12]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e Lebesque, Y\u003cem\u003eona Friedman, structures serving the unpredictable,\u003c/em\u003e11.\u003cbr /\u003e\r\n\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn13\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[13]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e Obrist, \u003cem\u003eYona Friedman\u003c/em\u003e, 54.\u003cbr /\u003e\r\n\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn14\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[14]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e Sarah Deyong, \u0026lsquo;Memories of the urban future: the rise and fall of the megastructures\u0026rsquo; in: Museum of Modern Art New York, red., \u003cem\u003eThe changing of the avant-garde, visionary architecture drawings from the Howard Gillman Collections\u003c/em\u003e (New York 2003) 23-36, aldaar 30.\u003cbr /\u003e\r\n\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn15\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[15]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e Op de Bi\u0026euml;nnale van Veneti\u0026euml; 2009 heeft Friedman \u003cem\u003eLa Ville Spatiale\u003c/em\u003e getoond. Een space-chain grid in de vorm\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u0026nbsp; van een reusachtig net was tegen een hoog plafond opgehangen, en deels gevuld met kartonnen dozen. Die dozen verwezen naar de gebouwen in de fantasiestad. Bezoekers van deze \u0026lsquo;stad\u0026rsquo; zullen zich eronder nietig\u0026nbsp; hebben gevoeld.\u0026nbsp; \u003ca href=\"http://www.yonafriedman.nl/?page_id=1219\u0026amp;wppa-album=108\u0026amp;wppa-photo=968\u0026amp;wppa-occur=1\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003ehttp://www.yonafriedman.nl/?page_id=1219\u0026amp;wppa-album=108\u0026amp;wppa-photo=968\u0026amp;wppa-occur=1\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e\u003cbr /\u003e\r\n\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn16\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[16]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003eTim Abrahams, \u0026lsquo;Interview \u0026gt;\u0026gt;\u0026gt; Yona Friedman\u0026rsquo; \u003cem\u003eBlueprint, London\u0026rsquo;s magazine of design architecture and style \u003c/em\u003e(July 2009) 40-44, aldaar 44.\u0026nbsp;\u0026nbsp;\u003cbr /\u003e\r\n\u003ca href=\"file:///C:/Users/Gebruiker/Documents/ARCHITECTUUR%20II%20(verzonden%20kopie%20voor%20de%20opmaak%20zonder%20beeld).docx\" name=\"_edn17\" title=\"\"\u003e\u003cspan style=\"color:blue\"\u003e[17]\u003c/span\u003e\u003c/a\u003e Abrahams, \u003cem\u003eInterview\u0026gt;\u0026gt;\u0026gt;Yona Friedman, \u003c/em\u003e40-44 aldaar 43.\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv id=\"edn17\"\u003e\r\n\u003cdiv class=\"MsoEndnoteText\" style=\"text-align:justify\"\u003e\u0026nbsp;\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cdiv class=\"MsoEndnoteText\"\u003e\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003e\u003cspan dir=\"ltr\" lang=\"EN-CA\"\u003eSummary \u003c/span\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003e\u003cspan dir=\"ltr\" lang=\"EN-CA\"\u003eWe mentioned the work and the futuristic vision of the most famous architect Yona Friedmann. Friedmann\u0026rsquo;s\u0026nbsp; theoretical approach includes a strong aversion against planning and he names it an illusion to assume the world can be totally controlled.\u003c/span\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003e\u003cspan dir=\"ltr\" lang=\"EN-CA\"\u003eProblems with building the city are solved by user participation based on free delivered\u0026nbsp; opinions. Architects have to coach people instead of predict their way of thinking.\u003c/span\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003e\u003cspan dir=\"ltr\" lang=\"EN-CA\"\u003eThis philosophy comes also to surface in the space-chain artwork \u003cem\u003eIconostase 150\u003c/em\u003e\u003c/span\u003e\u003c/strong\u003e\u003cspan dir=\"ltr\" lang=\"EN-CA\"\u003e, \u003cstrong\u003ebought in 2012 \u0026nbsp;by the Middelburg \u0026nbsp;based Museum De Vleeshal.\u003c/strong\u003e\u003c/span\u003e\u003c/p\u003e\r\n\r\n\u003cdiv style=\"margin-bottom:13px; text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003e\u003cspan dir=\"ltr\" lang=\"EN-CA\"\u003eThis piece of art with 482 steel ring tubes of \u0026Oslash; 21,3 mm and a diameter of 150cm measures 30,5x 8,60x5,40m. The ring tubes form repeatedly together three geometric figures which are connected to each other in a contingent way (a spherical pyramid, cube and a regular polyhedron). Any space can be filled in with this kind of constellation. This flexibility corresponds with the call of the originator, to leave the existing thinking frames behind you and to explore new possible spaces in problemsolving.\u003c/span\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/div\u003e\r\n\r\n\u003cp style=\"text-align:justify\"\u003e\u003cstrong\u003e\u003cspan dir=\"ltr\" lang=\"EN-CA\"\u003eThis will certainly lead to cooperation between individuals who are willing to create a better world. And, by means of this artwork either collectives or individuals, all people are invited and encouraged to develop their creative thoughts in favour of their society.\u003c/span\u003e\u003c/strong\u003e\u003c/p\u003e\r\n\u003c/div\u003e\r\n\u003c/div\u003e\r\n\u003c/div\u003e\r\n\u003c/div\u003e\r\n","date_end":null,"reference":"","stream_count_app":38,"permalink":"iconostase-en-gribouilli","description_ca":"","short_description_ca":"","description_it":"","short_description_it":"","cached_primary_asset_url":"https://s3.amazonaws.com/mhka_ensembles_production/assets/public/000/018/963/medium_500/Yona_Friedman__Iconostase150__Lange_Zaal_Koninklijke_Academie_voor_Schone_Kunsten_Antwerpen__februari_2013__collectie_De_Vleeshal_Middelburg__foto_Nico_Dockx.jpg?1378886626","cached_actor_names":"Yona Friedman","hide_from_json":false,"prev_platform_id":null,"description_uk":"","short_description_uk":"","description_tr":null,"short_description_tr":null,"mhka_works":false,"category":{"en":"Prototype","nl":"Prototype","fr":"Prototype"},"poster_image":"https://s3.amazonaws.com/mhka_ensembles_production/assets/public/000/018/963/large/Yona_Friedman__Iconostase150__Lange_Zaal_Koninklijke_Academie_voor_Schone_Kunsten_Antwerpen__februari_2013__collectie_De_Vleeshal_Middelburg__foto_Nico_Dockx.jpg?1378886626","poster_credits":"(c)image: Nico Dockx","translations":[{"locale":"en","short_description":"","description":"\u003cp\u003e**\u0026#39;*The museum contains the prototype and the prototype contains the museum*\u0026#39;** Space-Chain *Iconostase* (infrastructure made with connected rings) as well as *Iconostase en gribouilli* (infrastructure made out of m\u0026eacute;tal lines) are architectural projects for museums. The first prototype of a space chain iconostase was build in 2010 for Art Basel Special Projects and was developed in various cities in the world since then. In october of this year, the Yona Friedman Museum, le Mus\u0026eacute;e du quotidien will be built in Como at Foundation Antonio Ratti, using this technic.\u003c/p\u003e\r\n"},{"locale":"nl","short_description":"","description":"\u003cp\u003e**\u0026#39;*The museum contains the prototype and the prototype contains the museum*\u0026#39;** Ruimte-keten *Iconostase* (infrastructuur gemaakt met aaneengesloten ringen) evenals *Iconostase en gribouilli* (infrastructuur gemaakt van metalen lijnen) zijn architecturale projecten voor musea. Het eerste prototype van de ruimte-keten *Iconostase* werd gebouwd in 2010 voor Art Basel Special Projects en is sindsdien verder ontwikkeld in verschillende steden in de wereld. In oktober van dit jaar start, met behulp van deze techniek, de bouw van het Yona Friedman Museum - le Mus\u0026eacute;e du Quotidien in Como bij de Stichting Antonio Ratti.\u003c/p\u003e\r\n"},{"locale":"fr","short_description":"","description":""},{"locale":"ru","short_description":"","description":""},{"locale":"de","short_description":"","description":""},{"locale":"es","short_description":"","description":""},{"locale":"el","short_description":"","description":""}],"actors":[{"id":1806,"name":"Yona Friedman","category":{"en":"Creator","nl":"Vervaardiger","fr":"Créateur"}}]}